Monitoringsaanpak ecologische effecten TEO beschikbaar - product van WarmingUP

29-06-2020
419 keer bekeken
Aquathermie is technisch een goed ontwikkelde warmtebron. Er zijn al twintig jaar praktijkervaringen opgedaan. Om aquathermie op grote schaal in te kunnen zetten voor de verwarming en koeling van gebouwen is nog wel meer kennis nodig op het gebied van bijvoorbeeld governance en de gevolgen voor de ecologie van het water. Hiervoor werkt NAT met een onderzoeksagenda. 


Onderzoeksagenda NAT

De onderzoeksagenda is het uitgangspunt voor de komende jaren van NAT om vragen voor grootschalige toepassing van aquathermie te beantwoorden. De onderzoeksvragen gaan over governance, juridische onderwerpen, financiering, samenwerking, maatschappelijke business cases en praktijk. De agenda is een levend document: nieuwe inzichten zullen nieuwe vragen opleveren. Veel kennisvragen in de onderzoeksagenda van Netwerk Aquathermie worden opgepakt in het warmtecollectief WarmingUp.

Het monitoren van ecologische effecten bij grootschalige inzet vanĀ  thermische energie uit oppervlaktewater (TEO) is van belang om deze vorm van aquathermie in te kunnen zetten als duurzame bron voor het verwarmen vanĀ  woningen en bedrijfspanden.

Deltares heeft binnen het kennisprogramma WarmingUP een aanpak opgesteld voor het monitoren van ecologische effecten bij het onttrekken van TEO. Met deze aanpak kunnen waterbeheerders en warmteleveranciers de effecten van koudwaterlozingen goed monitoren en houden ze zicht op het ecologisch functioneren van een watersysteem.

TEO-systemen tappen in de zomer warmte uit het oppervlaktewater. Deze warmte wordt  opgeslagen in de ondergrond en in de winter gebruikt voor het verwarmen van woningen en gebouwen. Door het onttrekken van warmte aan het oppervlaktewater wordt kouder water terug geloosd; een koudwaterlozing. De praktijkvoorbeelden op wijkniveau van de afgelopen jaren geven nog geen volledig beeld van de effecten  op de ecologie. Er zijn indicaties zijn dat een koudelozing door verlaging in temperatuur kan leiden tot verbeterd doorzicht en lagere nutriëntconcentraties. Wat de ecologische effecten zijn bij grootschalige inzet van TEO  op de langere termijn is echter nog onbekend. Monitoring van TEO-installaties  is  van belang om enerzijds te volgen of er geen ongewenste ecologische effecten optreden. Anderzijds kunnen we de data gebruiken om de kennis over de effecten van TEO op te bouwen: hoe verspreidt zich een koudelozing door een watersysteem en hoe reageren  algen, planten en vissen. Deze kennis over effecten kan waterbeheerders helpen in de afweging bij vergunningverlening.
 

Drie niveaus van monitoring

Wat te monitoren is afhankelijk van de verwachte omvang van de koudelozing, de grootte en de verwachte gevoeligheid van het ontvangende oppervlaktewater en de mate van interesse in kennisontwikkeling. Daarom zijn er drie niveaus van monitoring gedefinieerd: het basisniveau “weet wat je loost”, een uitbreiding voor de monitoring van de ecologische toestand, gestoeld op de KRW- monitoring” en als derde niveau een uitgebreide variant waarbij  directe effecten op soorten en hun ontwikkeling wordt gemonitord. ”Het devies is meten en monitoren wat je onttrekt en loost en een vinger aan de pols houden zodat je kan ingrijpen waar nodig”, vertelt Ida de Groot-Wallast,  expert bij Deltares. De grootste effecten worden verwacht in het voorjaar, meten in meerdere jaren is daarbij van belang.  Met de data uit de meest uitgebreide monitoringsvariant kunnen we onderzoeken welke verbanden we zien tussen de temperatuurverschillen, -verspreiding, de biochemie van het water en flora en fauna.

Het monitoringsplan is één van de eerste producten die opgeleverd zijn voor het thema Aquathermie. In WarmingUP werken ruim veertig partijen uit de hele warmteketen samen aan het ontwikkelen van toepasbare kennis, zodat collectieve warmtesystemen betrouwbaar, duurzaam en betaalbaar zijn voor de warmtetransitie. Meer over thema aquathermie in WarmingUP

Afbeeldingen

Twitter

Cookie-instellingen